
Kilka praktycznych rad dla osób, chcących dobrze przygotować prezentację maturalną. Zapewne wielu pedagogów zapytałoby: Dlaczego tak późno? Jednak moim zdaniem pora jest odpowiednia. Mimo iż wszyscy znają swój temat wiele miesięcy wcześniej to jednak prawdziwa praca zaczyna się w ostatnich dniach.
1. Napisz sam swoją pracę!
Nawet jeśli wybrałeś temat zgodny z Twoimi zainteresowaniami, będzie on wymagał odpowiedniego przygotowania. Najłatwiejszym sposobem na to jest samodzielne napisanie takiej pracy. Później, czytając kilkakrotnie tekst, powtarzamy go sobie i oswajamy się z tematem.
Oczywiście możesz się spierać, że nie masz talentu do tego typu rzeczy, ale jeśli przetrwałeś całe liceum lub technikum to zapewniam Cię- dasz sobie radę. Dlatego też ważne jest odpowiednie wybranie tematu. Jednak nie na tym będę się skupiać, bo każdy z was już temat wybrał. Matura to egzamin dojrzałości. Pokaż więc swą dojrzałość i to, że nie jesteś szczeniakiem, który załatwia lub kupuje sobie pracę. Potraktuj to jako sprawdzenie swoich możliwości, a nie możliwości kogoś innego.
Każde słowo może posiadać wiele znaczeń, np. mówiąc podwórze jedna osoba wyobrazi sobie swój widok za oknem, druga będzie miała przed oczami piękne pola i lasy, kolejna zatłoczone ulice, jeszcze inna łąkę upstrzoną chabrami, makami i rumiankami. Jak mówi Platon: Każda rzecz ma coś, co pozwala jej być nazwaną danym mianem. Wszystkie obrazy podwórza, mimo iż są dla każdego inne, mieszczą się w ogólnym znaczeniu tego słowa. Wyobraźmy sobie, że każde słowo ma taką bogatą interpretację i gdyby tak w Twojej prezentacji, napisanej przez kogoś innego, było zdanie „Widział jak kobieta tańczy na podwórzu”, mogłoby ono wprowadzić wiele zamieszania. Jaka kobieta? Gdzie tańczy? Po co? A już nie mówię jak wielkie komplikacje pojawiłyby się np. w zdaniu: Jego świadomość nie była gotowa przyjąć tego za prawdę. Nieźle? To jeszcze nic, bo prezentacja składa się z wielu takich różnych zdań i tylko osoba pisząca, wie co miała na myśli. Tak więc moim zdaniem postąpisz głupio, jeśli kupisz, czy też załatwisz sobie u kogoś napisanie pracy. A i jeszcze jedno, moja zaufana nauczycielka opowiadała jak bardzo proste jest wyłapanie tego, czy ktoś sam napisał pracę. Jeśli tak nie jest to komisja zrobi wszystko -aby zagiąć takiego ucznia. Celowo wyszukują wtedy trudne pytania, by pokazać, że widzą Twoje oszustwo.
2. Pewność siebie
Po kilkakrotnym przeczytaniu swojej pracy, usiądź na krześle przed lustrem i mów do siebie. Postaraj się przypomnieć sobie swój temat. To, co już wiesz. Ułóż w myślach plan prezentacji. Przyjrzyj się sobie w lusterku i spróbuj dopasować najbardziej wygodną pozycję. Spójrz, czy nie robisz jakichś nieodpowiednich lub śmiesznych min, które nie będą pasowały do tematu Twojego przemówienia. Pamiętaj też o tym, aby się możliwie zrelaksować i rozluźnić. Ćwiczenie mowy przed lustrem to bardzo ważny punkt przygotowań, który doda Ci pewności siebie.
3. Godne umieszczenia
Oto kilka pomysłów na to, co możesz umieścić w swojej pracy. Pomysły zaczerpnięte od najlepszych retorów:
• Przeprowadzenie ankiety
• Pytania retoryczne
• Bezpośrednie zwroty do odbiorców
• Szyk Nestoriański – jeśli wprowadzasz argumenty to jak w bojowym szyku Nestora. Na początku i na końcu niech będą te najmocniejsze, pomiędzy nimi umieść te słabsze.
• Przykłady i obrazy
• Stosuj anegdotki – często jest to trudne, zwłaszcza dla początkującego mówcy, ale można to zrobić.
4. Prezentacja, czyli co ubarwi Twój występ.
Zwyczajne stanie i mówienie – może okazać się zbyt nudne. Chyba, że ktoś jest w tym wprawiony, ale to są lata praktyki, więc nie sądzę, żeby ktoś bezproblemowo mógł sobie z tym poradzić podczas prezentacji maturalnej. Dlatego zachęcam Cię do skorzystania z wielu innych, dostępnych możliwości:
• Jeśli omawiasz jakieś dzieła, np. liryki, możesz przygotować ich wersję śpiewaną. Jest wiele utworów w postaci poezji śpiewanej.
• Możesz równiż przynieść jakieś plakaty promujące Twoją myśl lub całe przemówienie.
• Przygotuj prezentację multimedialną - będzie wspaniałą i w dodatku legalną ściągą (postaraj się, aby jej tonacja, kolorystyka i styl były ze sobą zharmonizowane, co nada Twojemu wystąpieniu wiele przejrzystości i porządku).
• Niektórzy nawet ubierają się adekwatnie do swojego tematu. np. mówiąc o komentatorach sportowych ubierają się w strój sportowca, omawiając ludowość można założyć strój ludowy lub dodatkowo wystąpić boso. Jednak są to bardzo odważne przedsięwzięcia. Czy warto? Zastanów się sam. Wyobraź sobie komisję znudzoną powtarzającymi się tematami i zmęczoną od siedzenia na twardych krzesłach.
• Mając na uwadze wspomnianą już komisję, zrób coś, by ich zachęcić. Możesz np. rozpocząć prezentację od wytłumaczenia dlaczego wybrałeś ten temat. W trakcie wypowiedzi możesz polecić swoim słuchaczom, np. jakąś piosenkę lub książkę, która jest związana z tym o czym mówisz.
5. Starcie face to face
Oto cenne wskazówki:
• Dzień przed wystąpieniem zapomnij o nauce! Jeśli potrafisz to dobrze, jeśli nie-to już więcej sobie nie przyswoisz. Idź się spotkać ze znajomymi,zapomnij o troskach i jakimkolwiek stresie.
• Jeśli masz możliwość, pozwól sobie na odrobinę ruchu to również Cię rozluźni
• Mam także inną propozycję-zrób coś co lubisz-tańcz, śpiewaj, obejrzyj bajkę lub zajmij się czymś, co Cię zazwyczaj odstresowuje.
• Rano - przed prezentacją unikaj kawy i herbaty-one potęgują stres.
• W dzień występu najlepiej jeść warzywa i owoce oraz pić wodę mineralną.
• Dużo się śmiej przed prezentacją. Prawdą jest, że nasz mózg nie wie kiedy się śmiejesz szczerze, a kiedy udajesz. Jednak za każdym razem produkuje on hormony szczęścia. Niektórzy polecają, aby włożyć sobie w usta ołówek lub długopis w taki sam sposób jak pies chwyta kość. Wtedy usta ustawione są jak do uśmiechu. Wytrzymaj tak przez chwilę i pozwól Twojemu mózgowi działać.
• Będąc na sali, gdzie będziesz przemawiać możesz poprosić o krzesło. Lepiej siedzieć i oprzeć plecy, oczywiście wyobrażając sobie, że siedzi się w fotelu prezesa (prezesa, którego wszyscy słuchają!).
• Odetchnij głęboko i mów głośno i powoli. Osoba, która szemrze i mruczy pod nosem jest już na starcie przegrana.
• Staraj się mieć kontakt wzrokowy ze swoimi słuchaczami. Możesz także rozdać im przygotowane przez Ciebie materiały, np. wiersz. Ja w czasie analizy wybranych przez siebie utworów, powiedziałam tak: W wierszach które Państwu dałam znajduje się utwór Baczyńskiego „Znów wędrujemy”. Pierwszy fragment, który zaznaczyłam -a było to zaznaczone również na kartkach dla słuchaczy -i tu mój ból-bo niestety nikt nie patrzył. Nie chciałam aby tak to wyglądało, nawet nie udawali, że patrzą w te kartki. Chciałam by mnie słuchali, więc powiedziałam tak: proszę spojrzeć.”
Wyraźnie zaznaczyłam te słowa i zadziałało. Już do końca prezentacji mogłam liczyć na ich uwagę, a jeszcze na koniec wdały się ze mną w ciekawą dyskusję. Wniosek: walczcie o słuchaczy! Warto.
• Nie bójcie się niezaplanowanych sytuacji: zatnie się prezentacja, zapomnicie tekstu, czy coś podobnego. Odpowiednią podstawą w takiej chwili jest nie tracić zimnej krwi. Możecie omówić, co miało być w dalszej części prezentacji i przeprosić za chwilowe zapomnienie tekstu. Przecież słuchacze nie widzieli Twojej pracy w wersji napisanej, więc możesz śmiało dodać coś od siebie.
Myślę, że są to najważniejsze zasady prezentacji maturalnej. Warto wybrać z nich coś dla siebie, aby móc jeszcze lepiej przeżyć ten dzień.
A z mojej strony: Życzę Wam powodzenia!
JGW



