Rozmowa kwalifikacyjna to już ostatni etap na drodze do wymarzonej pracy. Ostatni i bardzo ważny test naszych kwalifikacji, naszej dojrzałości i odpowiedzialności. Jest to także rzetelne sprawdzenie przez pracodawców podanych przez nas w dokumentach aplikacyjnych informacji. Zostaniemy poddani wielu zabiegom mającym na celu sprawdzenie czy jesteśmy właściwymi osobami na proponowane stanowisko i czy pasujemy do reszty zespołu. Zostanie nam zadany szereg łatwych oraz bardzo skomplikowanych pytań. Ocenione zostaną nasze wypowiedzi, gesty i pomysły.

Każda rozmowa jest inna i nie ma jednej konkretnej wskazówki, jak się do niej przygotować. Wszystko zależy od pracodawcy, zespołu, który zajmuje się rekrutacją i profilu firmy, do której aplikujemy. Jedni wzorują się odpowiedziami na zadane pytania, inni opierają się na testach kwalifikacyjnych i zadaniach, które kandydat ma wykonać. Dla jednych liczy się otwartość i szczerość, a innych interesuje nasza kreatywność i odwaga.

Tak więc, kiedy odbierzemy telefon z zaproszeniem na rozmowę kwalifikacyjną, warto zadać rozmówcy kilka niezbędnych pytań, które pomogą nam w przygotowaniu się do rozmowy. Można zapytać w jaki sposób będzie przebiegała rekrutacja, czy będą testy do wypełnienia, na czym one polegają, czy przewidziane są do wykonania zadania. Można poszukać na stronie internetowej firmy niezbędnych informacji – czym ogólnie dana firma się zajmuje, czy mają jakieś forum, na którym można poszukać podpowiedzi, może na stronie podane są wskazówki dotyczące procesu rekrutacji. Warto się tym zainteresować i to sprawdzić.

Zewnętrzna rola pierwszoplanowa:

- Ubiór. Nasz wygląd jest oceniany w pierwszej kolejności, to tak zwane pierwsze wrażenie. Czasami nasza zewnętrzna prezentacja odgrywa bardzo ważną rolę, a czasami jest ona mniej istotna. Naszym zadaniem jest stworzenie takiego wizerunku, który będzie odzwierciedlał szacunek dla nas samych i osoby (osób) z którymi będziemy rozmawiać. Odpowiedni ubiór sprawi, że podczas rozmowy nie będziemy się zastanawiać, czy przypadkiem nie odbiegamy swoim wyglądem do wizerunku, który odpowiadałby pracodawcy.

Panowie mają mniejszy problem ze swoją prezentacją niż panie, gdyż ich nie obowiązują ustalenia, w kwestii makijażu, butów czy biżuterii.

-Kobiety powinny wobec tego zadbać o ograniczoną ilość błyskotek na swoim ciele. Umiarkowany makijaż, który w okresie letnim, podczas wysokiej temperatury, nie rozpłynie się po twarzy. Nawet w czasie upałów panujących na zewnątrz, należy zabrać ze sobą sweterek, gdyż przy włączonej klimatyzacji może się okazać, że jest nam zimno i zamiast skupić się rozmowie, będziemy zastanawiać się, jak zlikwidować tę gęsią skórkę. Nigdy nie zakładajmy sportowych butów, a w sytuacji wspomnianych już letnich temperatur tylko eleganckie sandały. Jednak i w takim przypadku należałoby pomyśleć o założeniu rajstop. Oczywiście koturny, dziwne i nietypowe ozdobienia i kolory są niewskazane. Pamiętajmy o nieprześwitujących strojach. Nasza bielizna na wierzchu nie zrobi dobrego wrażenia. Zadbajmy o dodatkową parę rajstop, na wszelki wypadek, gdyby poszło nam nieestetycznie wyglądające oczko. Nienajlepiej prezentują się pomalowane paznokcie. Pamiętajmy, że czarny i długie tipsy są zakazane.

W zależności od tego o jakie ubiegamy się stanowisko warto rozważyć założenie garsonki, czarnych spodni i eleganckiej bluzki, sukienki, może eleganckie spodnie i odpowiednio dopasowana bluzka. 

Najważniejsze, żeby strój był estetyczny – to wskazówka dla Pań i Panów. Dotyczy to również naszej fryzury, czystych paznokci, świeżego oddechu, czystych zębów (nie jemy słonecznika przed rozmowa). Jeżeli mamy długie włosy, powinniśmy je związać, zwłaszcza jeżeli mają tendencję do wypadania. Perfumy powinny zostać użyte w minimalnej ilości, także żeby zostawić za sobą lekką nutkę przyjemnego zapachu i nie doprowadzić do sytuacji, w której osoba rekrutująca będzie musiała otworzyć okno.

- Dla mężczyzn jak najbardziej odpowiednie będą wszelkiego gatunku garnitury i szeroki wybór koszul. Krawat powinien być dopasowany kolorystycznie do koszuli.

W okresie letnim, mogą to być koszule z krótkim rękawem – nie jest wymagana obecność marynarki. Jeżeli już ją chcemy na siebie włożyć, to zróbmy to przed samą rozmową, a na początku spotkania zapytajmy, czy możemy ją zdjąć. Buty sportowe i sandały do eleganckich spodni są wykluczone. Powinniśmy założyć wypastowane, czarne, eleganckie obuwie. Jeżeli mamy jasne, materiałowe spodnie, możemy do nich oczywiście dobrać inny kolor butów, ale pamiętajmy, ze zawsze muszą być czyste i eleganckie. Wykluczone są białe skarpetki do czarnych butów i sportowy pasek do eleganckich spodni. Do estetycznego wyglądu panów należy także zaliczyć zgolony zarost. Jeżeli profil firmy i pracujące w nim osoby nie trzymają się sztywno etykiety dotyczącej strojów to można założyć na rozmowę spodnie jeansowe, koszulę i marynarkę. Oczywiście wszystko w odpowiednio dobranych kolorach.

- Nie zabieramy ze sobą żadnych plecaków i reklamówek, a jeżeli już musimy, ze względu na deszcz to pamiętajmy, żeby po przyjściu do firmy schować reklamówkę do torebki, kieszeni lub poprosić o przechowanie.

- Punktualność. Pracodawcy bardzo często zwracają uwagę na to, czy dana osoba nie ma problemów ze spóźnianiem się i czy potrafi się odpowiednio zorganizować - także warto przybyć przed czasem. Jeżeli trafimy po drodze na nieprzewidzianą sytuację to należy zadzwonić do pracodawcy i poinformować go o zaistniałej sytuacji. Być może będzie szansa na spotkanie o innej godzinie lub w innym terminie.

- Firma, w której chcemy pracować to nie tylko prezes ale i jego współpracownicy, także przychodząc na rozmowę, oczaruj swoim zachowaniem wszystkich, których spotkasz. Być może opinia sekretarki lub recepcjonistki także będzie wzięta pod uwagę. Szanując wszystkich współpracowników – okazujesz szacunek ich szefowi. Kultura osobista jest również w ważnym stopniu brana pod uwagę w procesie rekrutacji, co nasze doświadczenie i kwalifikacje.

- Pamiętajmy o wyłączeniu telefonu komórkowego. Ważne jest także to, żeby zmienić w nim nieodpowiednią pocztę głosową. Sekretarka informująca pracodawcę, że właśnie się całujemy, śpimy, trzeźwiejemy lub zostaw cukiereczku wiadomość po usłyszeniu sygnału, nie zrobi zbyt dobrego wrażenia.

- Żucie gumy i jedzenie cukierków także nie jest wskazane. Możemy przez to zostać odebrani jako osoby aroganckie i nie szanujące swoich rozmówców.

- Powinniśmy zabrać ze sobą komplet dokumentów aplikacyjnych, dokumentów potwierdzających nasze wykształcenie, kursy, szkolenia, zaświadczenia o odbytym stażu, praktyce i to wszystko, co jest nam jeszcze potrzebne, aby potwierdzić nasze umiejętności i doświadczenie. Ważne są referencje od poprzedniego pracodawcy, które również są dla nas potwierdzeniem naszego doświadczenia i umiejętności.

- Postaraj się utrzymać kontakt wzrokowy z rozmówcą. Komisja zajmująca się rekrutacją to osoby bardzo dobrze przeszkolone z zakresu technik komunikowania się i wiedzą, że patrzenie w oczy rozmówcy, świadczy o pewności siebie i odwadze. Źle może zostać odebrane puste spojrzenie, które informuje rozmówcę o braku zainteresowania nim i prowadzoną rozmową.

- Warto zwrócić uwagę na to, co według teorii komunikacji mówi nasza postawa ciała. Według niej, lekkie pochylenie w stronę rozmówcy oznacza zainteresowanie, a odchylenie znudzenie prowadzoną rozmową. Świadczy o tym również podpieranie jedną ręką głowy. Uścisk dłoni również ma znaczenie. Jeżeli jest zbyt słaby to świadczy to o naszym słabym charakterze. Zakryte usta lub splecione dłonie informują o tym, że mamy jakąś tajemnicę i próbujemy coś przed naszym rozmówcą ukryć. Natomiast o szczerości i otwartości mówią otwarte dłonie.

- Innych informacji może dostarczyć nasza mimika. Jak wiadomo na twarzy mamy zapisaną większą część naszych emocji. Uśmiech oznacza radość. Uniesione brwi to oznaka niedowierzania i zdziwienia, zmarszczone brwi i czoło informują o braku zrozumienia lub o złości.

- Wolniejsze mówienie pozwoli Ci zebrać myśli i logicznie formułować zdania. Szybka mowa wprowadza chaos i niezrozumienie.

- Warto przygotować sobie kilka pytań na temat stanowiska, które chcielibyśmy zająć, na temat firmy i tego, jak wygląda w niej organizacja pracy. Takie zainteresowanie spotka się z dużym uznaniem w oczach pracodawcy. Oczywiście wszystkie informacje można bez problemu odnaleźć w Internecie. Dobrze by było żebyśmy się trochę sami przyjrzeli zawartym tam wiadomościom. Zdobyta wiedza być może okaże się pomocna w nawiązaniu ciekawej konwersacji, która z całą pewnością zostanie odebrana na naszą korzyść.

- Jeżeli podczas spotkania otrzymamy wizytówkę to należy ją przyjąć. Dzięki temu będziemy wiedzieli z kim rozmawialiśmy i z kim możemy się później kontaktować. Pamiętajmy, żeby przed schowaniem jej do torebki, czy do portfela uważnie ją przeczytać – tego wymaga od nas poprawne zachowanie kultury osobistej.

- Komunikatywność. Powinniśmy prowadzić rozmowę w sposób jasny i konkretny. Unikajmy rozbudowanych wypowiedzi. Gadulstwo nie jest mile widziane.

- Otwartość. Pracodawcy często poszukują osób, które potrafią odnaleźć się w każdej sytuacji, są otwarte na nowe doświadczenia i bez problemu radzą sobie z powierzonymi zadaniami. Postarajmy się nauczyć zwalczać stres ponieważ utrudnia od swobodną rozmowę.

- Prawdomówność i szczerość. Nie warto kłamać, gdyż każda nieprawdziwa informacja i tak zostanie szybko odkryta. Pamiętajmy, że osoba rekrutująca może w każdej chwili, podczas rozmowy, zadać pytanie o to, co już powiedzieliśmy. Z całą pewnością będziemy się czuć lepiej i swobodniej kiedy przedstawimy nasze rzeczywiste umiejętności i będziemy mówić o swoich zainteresowaniach, a w przypadku zadanego pytania, bezstresowo odpowiemy w języku obcym lub wymienimy kilka ostatnio przeczytanych książek, poinformujemy, co się dzieje w dziedzinach sportu, które nas faktycznie interesują.

- Potrafimy mówić o swoich mocnych stronach, wiemy do czego możemy je wykorzystać. Mamy także świadomość swoich słabych stron i wykazujemy umiejętność radzenia sobie z nimi. Nie wymieniajmy tylko tych słabości, które mogą mieć, według pracodawcy, istotny wpływ na wykonywanie powierzonych wam obowiązków. Poinformujmy naszych rozmówców, że jesteśmy samodzielni, pracowici i potrafimy być lojalni.

- Sprytna motywacja- powinniśmy przygotować sobie kilka formułek, które z całą pewnością odwołają się do próżności każdego pracodawcy, np. pomogę Waszej firmie wykreować lepszy wizerunek, stać się bardziej profesjonalną, zaoszczędzić czas i pieniądze. Pracodawcy właśnie takiej postawy oczekują od swoich pracowników, chcą w ich motywacji widzieć rozwój swojej firmy, a nie rozwój pracownika. Jeżeli zainwestują w wynagrodzenie i szkolenia swojej kadry, to z myślą o jeszcze lepszej przyszłości dla swojego przedsiębiorstwa.

Kłopotliwy temat: zarobki

Każdy z nas wie, na jakie stanowisko aplikuje, tak więc najlepszym rozwiązaniem będzie przeprowadzenie małego wywiadu przed pójściem na rozmowę. W Internecie można uzyskać informacje prawie na każdy temat – wykorzystajmy to i sprawdźmy ile zarabiają osoby na podobnym lub takim samym stanowisku, jakie mają do tego kwalifikacje, dodatkowo popytajmy znajomych i będziemy mieli wstępny obraz sytuacji finansowej.

Po uzyskaniu tych wiadomości śmiało możemy sprecyzować swoją ofertę i bez obaw, zapytani o zarobki, możemy przedstawić ją pracodawcy.

Luka w życiorysie

Pytanie o przerwę w naszym zatrudnieniu lub czym spowodowany jest brak naszego doświadczenia, jest jednym z najczęściej zadawanym. Pamiętajmy o mówieniu prawdy. Pracodawca może sprawdzić czy rzeczywiście poprzedni zakład pracy ogłosił upadłość lub czy straciliśmy pracę z powodu redukcji etatów. Temat bezrobocia jest bardzo kłopotliwy, ale z całą pewnością osoby rekrutujące znają sytuację na rynku i orientują się w możliwościach zatrudnienia i kogo potrzebuje rynek pracy, także możesz bez obaw poinformować o swojej sytuacji. Ważne jest żebyś to zrobił w sposób krótki i konkretny. Opowiadanie o swoich problemach może zostać przez pracodawcę źle odebrane. Kolejną przerwę może spowodować urlop wychowawczy. Jednak nie należy tego specjalnie tłumaczyć. Wystarczy tylko pracodawcę o tym poinformować – jeżeli zapyta. Inna sprawą może być wyjazd zagranicę jako wolontariusz. Nie musimy informować, że mógł być to wyjazd spowodowany chęcią przeżycia ciekawej przygody czy zdobycia nowych doświadczeń. Wykorzystajmy tylko jego społeczne aspekty – chęć pomocy innym, doskonalenie znajomości obcego języka lub problemy ekologiczne w innych krajach. Wyjazd za granicę może być również w celach zarobkowych. Poinformowanie o tym pracodawcę wyjaśni lukę w zatrudnieniu.

- Jeżeli rozmowa zaplanowana została w kilku etapach to musimy zapamiętać każdy kolejny etap – co mówiliśmy, jak mówiliśmy, jak się zachowywaliśmy. Każdy szczegół może zadecydować o tym, czy dostaniemy tę pracę.

- Po zakończeniu rozmowy nie zapomnijmy zadać bardzo ważnego dla nas pytania: Kiedy możemy oczekiwać jakiejkolwiek odpowiedzi? Kiedy zostaniemy poinformowani o wynikach rekrutacji? Wiedząc, kiedy pracodawca może się odezwać i zaproponować kolejne spotkanie, będziesz do tego odpowiednio przygotowany.

- Podziękujmy także za spotkanie, że mogliśmy uczestniczyć w tej rozmowie i że pracodawca poświęcił dla nas swój czas.